In veel delen van de wereld gaat het uitoefenen van het beroep van advocaat gepaard met grote risico’s: bedreigingen, intimidatie, willekeurige arrestaties, onrechtmatige vervolging, fysiek geweld en zelfs moord.
Advocaten die opkomen voor de mensenrechten, de rechtsstaat en de toegang tot het rechtssysteem lopen het grootste risico. Hun inzet voor de fundamentele vrijheden van eenieder wordt steeds vaker beknot door maatregelen van de autoriteiten.
Voor Advocaten Zonder Grenzen is de Internationale Dag van de Bedreigde Advocaat een gelegenheid om te wijzen op het belang van de bescherming van het beroep. In ons mandaat is het deze inzet die centraal staat: de burgerrechten beschermen, juristen ondersteunen en ervoor zorgen dat het recht een instrument van emancipatie blijft.
Systematische aanvallen op de verdediging
In veel autoritaire of door conflicten verzwakte contexten worden advocaten door de gevestigde macht als obstakels gezien. Door politieke tegenstanders, journalisten, mensenrechtenverdedigers, vrouwen, migranten of kwetsbare gemeenschappen te verdedigen, kunnen advocaten immers ingaan tegen de belangen van de politieke en economische elites.
De aanvallen op advocaten kunnen vele vormen aannemen: vrijheidsbeperkende wetten die het beroep strafbaar stellen, inmenging in de Orden van Advocaten, bewaking, lastercampagnes, willekeurige detenties of beperkingen op de beroepsuitoefening. Deze praktijken richten zich niet alleen tegen individuen: ze zijn bedoeld om het gehele rechtssysteem te verzwakken en elke juridische betwisting te ontmoedigen.
Een aanval op advocaten betekent een aanval op het recht op een eerlijk proces, op gelijkheid voor de wet en uiteindelijk op de democratie.
Vrouwelijke advocaten, specifieke doelwitten
Voor vrouwelijke advocaten die worden bedreigd is er vaak sprake van dubbele blootstelling aan geweld. Naast de risico’s die het beroep met zich meebrengt, worden ze ook geconfronteerd met seksistische intimidatie, bedreigingen tegen hun familie of sociale stigmatisering. In sommige contexten wordt het feit alleen dat een vrouw als advocaat werkt al beschouwd als een daad van verzet.
Een collectieve verantwoordelijkheid
De Internationale Dag van de Bedreigde Advocaat is eveneens een oproep tot actie. Staten hebben de plicht om de veiligheid van advocaten te waarborgen en de Grondbeginselen van de Verenigde Naties inzake de rol van de balie na te leven. Ook voor internationale instellingen, beroepsorganisaties, universiteiten en het maatschappelijk middenveld is een essentiële rol weggelegd.
Dit is een uitdaging die om een belangrijke en vrijwillige internationale samenwerking van al deze actoren vraagt. Overal moet stelling worden genomen, moeten bedreigde advocaten tijdelijk worden opgevangen en moeten organisaties die zich inzetten voor de verdediging van juristen in het veld politiek en financieel worden gesteund.
Verdedigers verdedigen om het recht te beschermen
Anno 2026, terwijl de civiele ruimte wereldwijd op veel plaatsen steeds verder wordt ingeperkt, is het urgenter dan ooit om te wijzen op de fundamentele rol van advocaten. De bescherming van advocaten is geen kwestie van eigenbelang: het is een essentiële voorwaarde voor de eerbiediging van de mensenrechten en gerechtigheid voor iedereen.
Advocaten Zonder Grenzen zal zich samen met haar partners blijven inzetten om ervoor te zorgen dat degenen die het recht verdedigen nooit alleen staan in hun strijd.
Op deze Internationale Dag van de Bedreigde Advocaat willen we het nogmaals stellig benadrukken: zonder advocaten die hun beroep vrij kunnen uitoefenen, kan er geen ware gerechtigheid berstaan.
Kom op voor advocaten in gevaar – Doe mee aan de sportieve uitdaging van de AIJA!
ASF is vereerd dat de Internationale Vereniging van Jonge Advocaten (AIJA) heeft besloten om ons te steunen ter gelegenheid van de Dag van de Bedreigde Advocaat.
De ingezamelde fondsen zullen worden gebruikt om advocaten en mensenrechtenverdedigers in de landen waar wij actief zijn te verdedigen.
U kunt advocaten in gevaar steunen door deel te nemen aan de uitdaging van de AIJA.
