Migratie, een belangrijk strategisch vraagstuk

Mer Méditerranée

Dit artikel is overgenomen van het jaarverslag 2021 van Avocats Sans Frontières.

Sinds 2014 kwamen meer dan 20.000 mensen om het leven toen ze de Middellandse Zee richting Europa probeerden over te steken. Een van de belangrijkste oorzaken van deze hoge tol aan mensenlevens is de beslissing van de Europese lidstaten om de veilige en legale routes naar Europa te sluiten.

Dit beleid wordt in de hand gewerkt door een groeiende intolerantie ten aanzien van migratie, een verharding van de repressie van vreemdelingen, die als een bedreiging van de nationale veiligheid worden beschouwd, en de steeds autoritairder wordende drang van de Europese landen. Om deze redenen maakte het bureau van ASF in Tunis van migratieproblematiek één van haar strategische prioriteiten.

In 2021 startte de organisatie een gezamenlijke actie op met het Tunesische forum voor economische en sociale rechten (FTDES) en de Vereniging voor juridisch onderzoek over immigratie (ASGI), met als doel Tunesische slachtoffers van gedwongen repatriëring uit Italië bij te staan. Dankzij deze bijzondere positie kan het team van ASF in Tunesië zorgen voor relevante en gecontextualiseerde expertise op basis van gegevens die op het terrein werden verzameld en die verband houden met de strategieën van de organisatie inzake belangenbehartiging.

Samen met haar partners spant ASF zich in om via juridische consultaties informatie in te winnen die de kennis en het begrip verbeteren van de controlemechanismes die leiden tot de systematische repatriëring van Tunesiërs uit Italië. Uit de verzamelde gegevens blijkt dat er een discriminerend systeem ten opzichte van Tunesiërs bestaat, waardoor ze hun recht op vrij verkeer niet kunnen uitoefenen. Erger nog, de detentie in hotspots en repatriëringscentra zorgt ervoor dat ze vast komen te zitten in een toestand van grote economische, fysieke en psychologische onzekerheid, waardoor hun kansen op herintegratie in Tunesië worden ondermijnd.

Het toezicht op de detentieomstandigheden in hotspots en repatriëringscentra maakt deel uit van een “grenzeloze” aanpak die het arbitraire en contraproductieve karakter van het migratiebeleid van de Europese lidstaten aan de kaak stelt. In alle fasen van hun migratieparcours worden de migranten blootgesteld aan mishandeling en diverse vernederende praktijken. Dit beleid is des te ondoeltreffender omdat de meeste gerepatrieerde migranten zullen proberen opnieuw de Middellandse Zee over te steken. ASF roept de Europese lidstaten op om hun verplichtingen na te komen en een humaan en mensenrechtenvriendelijk migratiebeleid in te voeren.

(Frans) Rapport – 365 dagen na article 80

Jaarverslag 2021

Statement of International Organisations in Tunisia: After one year of authoritarian drift, Kais Saied’s constitution could endanger Tunisia’s democratic process

Ondersteuning van het maatschappelijk middenveld bij de verdediging van de mensenrechten in het kader van de strijd tegen het terrorisme

  • Doel: verregaande en structurele hervormingen doorvoeren in de strijd tegen het terrorisme, dat vooral jongeren treft.
  • Activiteiten:
  • Eerste pijler: 
  • Uitvoeren van een opiniepeiling onder Tunesische burgers over kwesties in verband met mensenrechten en terrorismebestrijding
  • Ontwerpen en ontwikkelen van een opiniecampagne
  • Tweede pijler
  • Organiseren van workshops in samenwerking met de Commission Nationale de Lutte Contre le Terrorisme
  • Organiseren van een parlementaire conferentie
  • Uitwerken van een studie over het verband tussen gewelddadig extremisme en transitionele justitie
  • Derde pijler
  • Organiseren van twee capaciteitsopbouwsessies voor ASL-leden
  • Organiseren van een strategische retraite
  • Organiseren van een Europese pleitbezorgingsronde
  • Uitwerken van een haalbaarheidsstudie voor een observatorium voor politiegeweld
  • Partner: Alliance pour la Sécurité et les Libertés (ASL)
  • Financiering: Open Society Foundations
  • Looptijd: 26 maanden (januari 2020 > maart 2022)

Het voortzetten van de inspanningen om de rechten van gedetineerden en personen in hechtenis te eerbiedigen

  • Algemene doelstelling: Het eerbiediging van mensenrechten en de rechtsstaat ‘rule of law’ in de sectoren van het strafrecht en de rechtshandhaving in Tunesië versterken en promoten.
  • Specifieke doelstelling: De tenuitvoerlegging van de nieuwe hervorming van het wetboek van strafvordering in drie Tunesische deelstaten aanmoedigen. (Sousse, Tunis, Gafsa).
  • Activiteiten:
    • Opleiding over sensibiliseringstechnieken
    • Bewustwordingscampagne
    • Toegang tot een advocaat in de fase van de hechtenis
    • Opleidingscyclus ten voordele van de LTDH
    • Uitvoering van het monitorings- en toezichtsysteemprogramma
    • Het opstellen van observatieverslagen
    • Cyclus van workshops met de belangrijkste actoren
  • Partner: LTDH
  • Duur: 29 maanden (oktober 2019 > maart 2022)

Bescherming van de rechten van gedetineerden die vooraf in staat van beschuldiging zijn gesteld in Tunesië

  • Algemene doelstelling: Bijdragen tot de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat in Tunesië.
  • Specifieke doelstelling:
    De tenuitvoerlegging van de nieuwe hervorming van het wetboek van strafvordering in drie Tunesische deelstaten aanmoedigen en verbeteren.
  • Activiteiten:
    • Oprichten van een coördinatiekader en een proefcomité waarin vertegenwoordigers van ONAT, SMT, ISPA, het ministerie van Binnenlandse Zaken en het ministerie van Justitie zitting hebben en samenkomen.
    • Het ontwerpen, testen en evalueren van een systeem voor de uitwisseling van informatie, via een digitaal platform die een vlotte communicatie mogelijk maakt tussen politiebureaus, openbare aanklagers en de afdeling van het ONAT in Tunis.
    • Organisatie van bewustmakingscampagnes om de burgers te informeren over hun rechten bij een hechtenis.
    • Sensibilisering van ambtenaren om verdachten te informeren over hun rechten tijdens de hechtenis.
    • Implementatie van een opleidingscyclus die beantwoordt aan de vastgestelde behoeften van advocaten, openbare aanklagers en politie.
  • Partners:
    • Tunesische orde van advocaten (Ordre National des Avocats de Tunisie, ONAT).
    • Andere bij het project betrokken organisaties:
      • Nationale Unie van Rechters (Syndicat des Magistrats Tunisien, of SMT),
      • Opleidingsschool voor advocaten (Institut Supérieur de la profession d’Avocats, of ISPA)
      • Vereniging van jonge Tunesische juristen (Association Tunisienne des Jeunes Avocats, of ATJA).
  • Duur: 5 jaar (december 2016 > december 2021)

Aanmoedigen en bevorderen dat het strafrecht in Tunesië wordt hervormd 

  • Algemene doelstelling: bevorderen van effectieve hervormingen van het Tunesische rechtssysteem overeenkomstig de grondwettelijke beginselen, de internationale normen en de bepalingen inzake mensenrechten.
  • Specifieke doelstellingen:
    • zorgen voor capaciteit om stil te staan bij vragen rond justitie en rechtspraak op basis van indicatoren betreffende de rechtsstaat.
    • pleiten voor beleidshervormingen en voor een versterking van de praktijken van de rechtsactoren.
  • Activiteiten:
    • capaciteitsopbouw bij de pool van advocaten-verzamelaars.
    • gegevensinzameling door middel van intake alsmede gerechtelijk toezicht, waarnemingen bij processen, analyse van jurisprudentie en onderzoek.
    • opstelling van periodieke analytische verslagen over schendingen van het recht op een eerlijk proces naar aanleiding van waarnemingen.
    • opstelling van een voortgangsverslag over de hervorming van wet 52.
    • organisatie van twee workshops in het kader van de gouvernementele werkgroep voor de hervorming van het gerechtelijke en penitentiaire systeem.
    • publicatie van analyses van proceswaarnemingen.
    • organisatie van een nationaal congres.
    • audiovisueel ontwerp “documentaire en internetvideo” over de hervorming van het rechtssysteem.
  • Financiering: Open Society Foundations
  • Duur: 2 jaar (januari 2020 > december 2021)

Contribute to the strengthening of the rule of law in Tunisia by increasing citizens’ confidence in the judicial system

  • Objective: Improve access to justice for people in vulnerable situations and contribute to the reform of legal aid through promoting dialogue between civil society and the political decision-makers in the regions of Médenine, Sidi Bouzid, Gafsa and Kasserine.
  • There are three dimentions to the project’s activities:
    • Organisation by lawyers of orientation sessions, judicial consultations and mediation within CDIS, DPS and CSOs
      • Free handling of legal aid cases of people in vulnerable situations and accompaniment to the BAJ
      • Development and distribution of awareness raising tools
    • Organisation of on-site training sessions
      • Peer capitalisation/RC workshops (CDIS/DPS/Lawyers in Adela and Médenine regions)
    • Carrying out of an inventory of the functioning of BAJs
  • Partner: The Ministry of Social Affairs: the General Directorate for Social Promotion
  • Funding: PNUD
  • Duration: 34 months (March 2019 > December 2021)

Steun bieden aan Tunesische LGBTQI-personen in de strijd voor hun rechten

  • Doel: Bijdragen tot de strijd tegen alle vormen van geweld en discriminatie waarmee seksuele minderheden in Tunesië worden geconfronteerd.
  • Activiteiten:
    • Vergemakkelijken van de toegang van de LGBTQI-gemeenschap tot juridische hulpdiensten, die aangepast zijn aan hun behoeften
    • Maatschappelijke organisaties helpen structuren, organiseren en voorbereiden om gezamenlijk te pleiten en strijden voor individuele rechten en vrijheden
    • Het overheidsbeleid trachten te beïnvloeden door middel van een betere sociale acceptatie van homoseksualiteit en juridische acties te ondernemen
  • Partners:
  • Duur: 5 jaar (december 2018 > december 2023)