ASF in de Democratische Republiek Congo

Kantoren: Kinshasa (Kinshasa) , Bunia (Ituri), Matadi (Kongo Central), Tshikapa (Kasaï) Oprichtingsdatum: 2002 Team: 23 medewerkers Contact: jtroncoso@asf.be

Algemene context

De Democratische Republiek Congo (DR Congo) is met bijna 80.000.000 inwoners het op een na grootste land van het Afrikaanse continent. Ondanks de, door de internationale gemeenschap, democratisch geachte verkiezingen in 2006 en 2011 heeft de DR Congo moeite om de cyclus van conflicten te doorbreken. In het oosten blijft de onveiligheid voortbestaan door toedoen van verschillende gewapende groepen die er al meer dan tien jaar ernstige en massale mensenrechtenschendingen begaan. Deze conflicten, gevoed door de winning van en illegale handel in natuurlijke hulpbronnen en in de hand gewerkt door endemische corruptie, dompelen de bevolking onder in een voortdurend klimaat van instabiliteit. Dit alles is dan weer de oorzaak van een ernstige humanitaire crisis. De conflicten en het geweld spreiden zich uit over de andere provincies van het land. Zo zijn de Kasaï-provincies al sinds midden 2016 het toneel van gewelddaden op grote schaal.

Sinds eind 2016 treft een nieuwe politieke crisis de DR Congo. President Kabila klampt zich vast aan de macht, hoewel hij aan het eind van zijn tweede en derde mandaat is gekomen. De vreedzame protesten die een democratische machtswisseling eisen, werden regelmatig en gewelddadig neergeslagen door de politie, het leger en de inlichtingendiensten. Deze voeren steeds vaker arrestaties en ontvoeringen uit, wat duidt op een ernstige inperking van de publieke ruimte.

Bovenop dit gespannen klimaat komt ook nog een erg instabiele economische en sociale situatie. De DR Congo werd immers ten volle getroffen door de impact van de internationale economische crisis op de prijzen van primaire grondstoffen, waaronder hulpbronnen uit de mijn- en bosbouw. Deze zijn de voornaamste bronnen voor de groei van het land zijn.

Justitiecontext

Ook al werden reeds vele inspanningen geleverd, toch staat de bevolking inzake rechtstoegang voor enorme obstakels. Tijdens de Staten-Generaal voor Justitie in 2015 werden talrijke uitdagingen geïdentificeerd. Deze zijn zowel van institutionele, structurele, materiële, financiële maar ook sociologische aard. Het nationale beleid voor de hervorming van justitie dat in mei 2017 werd aangenomen wil hier een antwoord op bieden.

Echter, het budget dat tot op vandaag is toegezegd voor justitie is nog steeds veel te beperkt. Dit maakt het justitieaanbod zwak en disfunctioneel. Gezien de immense oppervlakte van het land is er met betrekking tot het geografische bereik een acuut probleem. Bovendien is toegang tot een advocaat niet gegarandeerd. In afwezigheid van een functionerend en gesubsidieerd systeem van rechtsbijstand is de kostprijs van de diensten van een advocaat onbetaalbaar. Daarbij komt dat de meeste advocaten gebaseerd zijn in de grootstedelijke gebieden, waardoor de meerderheid van de Congolezen geen beroep kan doen op hun diensten.

Tot slot heeft de bevolking slechts een beperkte kennis van haar rechten en van de middelen om deze rechten uit te oefenen, vooral in rurale gebieden. Ze is ook in toenemende mate argwanend ten opzichte van de gerechtelijke instellingen, vooral vanwege latent corrupte justitieactoren, een zwakke uitvoering van gerechtelijke beslissingen maar ook vanwege de economische en sociale kost van gerechtelijke procedures. Bijgevolg blijven mensen in grote mate een beroep doen op traditionele autoriteiten om hun conflicten te op te lossen.

Projecten

Support Programme for the Reform of the Justice System (phase 2)

Funding: European Union
Duration: 3 years (February 2022 > January 2025)

Promote the full and effective realisation of the rights of the people in the Democratic Republic of Congo

Funding: Belgian development cooperation
Duration: 5 years (January 2022 > December 2026)

Protéger les droits et libertés des porte-voix des populations congolaises

Financement : L'ambassade du Royaume des Pays-Bas
Durée : 3 ans (juillet 2021 > juillet 2024)

Publicaties

november 4, 2022

(Frans) Persbericht - Een jaar na de gedwongen sloop van hun huizen wachten de slachtoffers van het dorp Mege nog steeds op antwoorden op hun eisen

juli 19, 2022

Jaarverslag 2021

juli 12, 2022

(Frans) PERSBERICHT – Advocaten zonder Grenzen en Southern Africa Resource Watch organiseren een rondetafelconferentie over het bestuur van de oliesector in de Democratische Republiek Congo

juni 17, 2022

(Frans) Persbericht - Zaak Ezekere: zware veroordelingen van de beschuldigden en individuele en collectieve herstelbetalingen aan 254 burgerlijke partijen, een nieuwe positieve ontwikkeling in de Congolese rechtspraak

Nieuws

november 23, 2022

Centraal plaatsen van de belangen van de plaatselijke bevolking bij het beheer van de natuurlijke rijkdommen: transparantie, verantwoordingsplicht en rechtsbescherming

ASF is sinds 2018 actief in de Democratische Republiek Congo (DRC) rond het beheer van natuurlijke rijkdommen. Onze activiteiten focussen zich hierbij voornamelijk op 3 regio's, in de provincies Ituri en Haut-Uele werken we rond de mijnbouwsector, en in de provincie Kongo central rond de sector van de koolwaterstofwinning.

maart 29, 2022

Persbericht: Arrest van het Internationaal Gerechtshof in de zaak DRC/Oeganda: zorgen voor een plaats voor de slachtoffers bij de uitvoering van het herstelbevel

Op 9 februari 2022 veroordeelde het Internationaal Gerechtshof Oeganda tot betaling van een schadevergoeding van 325.000.000 dollar aan de Democratische Republiek Congo (DRC) voor de schade die aan mensen, eigendommen en natuurlijke hulpbronnen is toegebracht tijdens de militaire interventie van Oeganda in de DRC tussen 1998 en 2003.  Dit volgt op de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van 2005, waarin het Oeganda verantwoordelijk achtte voor de schending van het beginsel van non-interventie bij zijn (directe en indirecte) militaire acties in deze periode.

januari 24, 2022

Gedetineerd zijn in de Makala gevangenis ten tijde van de Covid-19 pandemie : Interview met de NGO PRODHOJ

Tussen maart en september 2021 heeft PRODHOJ, met de steun van Advocaten Zonder Grenzen, monitoring verricht om de detentieomstandigheden en de toegang tot justitie in de centrale gevangenis van Kinshasa, bekend als “Makala”, te evalueren in de context van de Covid19-pandemie. In dit interview delen Samuel Atweka en Gysy Uma, beide leden van PRODHOJ, de bevindingen van hun monitoring activiteiten, hun observaties over de disfunctionaliteiten van de strafrechtketen in de DRC en hun aanbevelingen om deze te verhelpen.